BÁO CÁO XUẤT KHẨU VIỆT NAM TRUNG QUỐC 2026. 6 THÁNG ĐẦU NĂM

Báo cáo phân tích toàn cảnh hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc trong năm 2026, dựa trên dữ liệu thống kê hải quan và thực tiễn thương mại song phương. Vận chuyển hàng hóa Trung Quốc Việt Nam

1. Tổng quan bức tranh thương mại Việt Nam – Trung Quốc năm 2026

Năm 2026 ghi nhận sự bùng nổ mạnh mẽ trong quan hệ thương mại song phương Việt Nam – Trung Quốc, bất chấp những biến động địa chính trị và sự tái cấu trúc của chuỗi cung ứng toàn cầu. Trung Quốc tiếp tục giữ vững vị thế là đối tác thương mại lớn nhất và là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam (chỉ sau Hoa Kỳ).

• Quy mô kim ngạch: Nửa đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt xấp xỉ 153 tỷ USD. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 37,9 tỷ USD, tăng trưởng ấn tượng 30,17% so với cùng kỳ năm 2025.
• Cán cân thương mại: Nhập khẩu từ Trung Quốc đạt 115,1 tỷ USD (tăng 36%), dẫn đến mức nhập siêu 77,2 tỷ USD. Dù thâm hụt thương mại còn lớn do Việt Nam nhập khẩu lượng lớn nguyên phụ liệu, máy móc phục vụ sản xuất và tái xuất khẩu, nhưng tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trên 30% cho thấy sức mua và năng lực thâm nhập thị trường tỷ dân đang mở rộng rõ rệt.

2. Cơ cấu các nhóm hàng xuất khẩu đi Trung Quốc chủ lực

Động lực tăng trưởng xuất khẩu sang Trung Quốc năm 2026 được dẫn dắt bởi hai trụ cột chính: nhóm hàng công nghiệp chế biến – công nghệ cao và nhóm nông – lâm – thủy sản.

Chi tiết các nhóm ngành xuất khẩu trọng điểm:

• Công nghiệp chế biến chế tạo & Công nghệ cao: Máy vi tính, sản phẩm điện tử, điện thoại và máy móc thiết bị tiếp tục là nhóm đóng góp giá trị tuyệt đối lớn nhất. Sự chuyển dịch nhà máy và chuỗi cung ứng linh kiện giữa miền Bắc Việt Nam và các cụm công nghiệp phía Nam Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây) tạo ra dòng chảy luân chuyển linh kiện hai chiều liên tục.
• Nông sản – Trái cây nhiệt đới: Sầu riêng (tươi và đông lạnh) tiếp tục là “ngôi sao” xuất khẩu khi tăng trưởng gần 60%. Các loại trái cây như dừa tươi, thanh long, chuối, mít duy trì thị phần vững chắc nhờ lợi thế địa lý và thời gian vận chuyển nhanh. Tỷ trọng sản phẩm nông sản chế biến tăng lên gần 36%, giúp giảm bớt rủi ro mùa vụ.
• Thủy sản & Nông sản thô: Xuất khẩu cá tra và tôm phục hồi tích cực. Tuy nhiên, nhóm cao su thiên nhiên và hạt điều đối mặt với sự sụt giảm nhẹ về khối lượng tiêu thụ dù giá bán xuất khẩu bình quân neo ở mức tương đối tốt.

3. Đánh giá cơ hội thúc đẩy tăng trưởng

• Hiệu lực từ các Nghị định thư chính ngạch: Việc Bộ Nông nghiệp & PTNT Việt Nam cùng Tổng cục Hải quan Trung Quốc ký kết liên tiếp các Nghị định thư mở cửa cho sầu riêng đông lạnh, dừa tươi, tổ yến, ớt và thủy sản tươi sống giúp chuẩn hóa quy trình xuất khẩu, hạn chế tối đa rủi ro tắc biên tiểu ngạch.
• Lợi thế địa kinh tế và hạ tầng kết nối: Hệ thống hạ tầng cửa khẩu đường bộ (Hữu Nghị, Tân Thanh, Móng Cái, Kim Thành) được số hóa qua nền tảng “Cửa khẩu số”, cùng với việc nâng cấp tuyến đường sắt liên vận quốc tế Việt – Trung giúp giảm thời gian thông quan từ 1–2 ngày xuống còn vài giờ.
• Tận dụng các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA): Doanh nghiệp Việt Nam tận dụng hiệu quả ưu đãi thuế quan từ ACFTA (ASEAN – Trung Quốc) và RCEP, đặc biệt là quy tắc xuất xứ cộng gộp nội khối để hưởng thuế suất 0% cho nhiều dòng sản phẩm công nghiệp và dệt may.

4. Những thách thức và rào cản kỹ thuật hiện hữu

• Hàng rào tiêu chuẩn SPS và Lệnh 248, 249: Trung Quốc không còn là thị trường dễ tính. Việc áp dụng giám sát nghiêm ngặt về mã số vùng trồng (PUC), cơ sở đóng gói (PHC) và chỉ tiêu an toàn thực phẩm khiến hàng loạt lô hàng không đạt chuẩn bị từ chối thông quan. Kể từ giữa năm 2026, việc bổ sung kiểm soát danh mục hàng nghìn mặt hàng nông sản mới đặt ra áp lực chuẩn hóa rất lớn.
• Cạnh tranh gay gắt từ các nước ASEAN: Ở nhóm nông sản, Việt Nam chịu sự cạnh tranh trực tiếp từ Thái Lan (sầu riêng, măng cụt), Malaysia (sầu riêng Musang King đông lạnh), Campuchia (chuối, xoài) và Philippines (dứa, chuối).
• Rủi ro phụ thuộc biến động chính sách biên giới: Việc tập trung tỷ trọng lớn vào một vài cửa khẩu đường bộ đôi khi vẫn gây ra hiện tượng ùn ứ cục bộ vào các đợt cao điểm thu hoạch mùa vụ.
• Chi phí logistics và hạ tầng kho lạnh: Chuỗi logistics lạnh (cold chain) phục vụ nông sản xuất khẩu đường dài sang các tỉnh phía Bắc và miền Trung của Trung Quốc còn hạn chế về quy mô, đẩy chi phí vận chuyển lên cao.

5. Định hướng giải pháp cho doanh nghiệp và quản lý vĩ mô

• Chuyển đổi 100% sang hình thức xuất khẩu chính ngạch: Doanh nghiệp cần chủ động đăng ký mã định danh nhà xuất khẩu trên hệ thống CIFER của Hải quan Trung Quốc, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc rõ ràng từ trang trại đến bàn ăn.
• Đẩy mạnh chế biến sâu và chuỗi giá trị: Đầu tư công nghệ cấp đông nhanh (IQF), chế biến sấy khô, nước ép cô đặc để kéo dài thời hạn bảo quản, giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi sống ngắn ngày.
• Đa dạng hóa phương thức logistics: Tăng cường khai thác tuyến đường biển kết nối trực tiếp các cảng Hải Phòng, Cái Mép – Thị Vải tới Thượng Hải, Ninh Ba, Thiên Tân, Đại Liên; kết hợp mở rộng tuyến đường sắt liên vận hàng hóa sâu vào các tỉnh nội địa Trung Quốc (Tứ Xuyên, Trùng Khánh).
• Xây dựng thương hiệu và kênh phân phối hiện đại: Đưa hàng hóa Việt Nam thâm nhập sâu vào các chuỗi siêu thị bán lẻ lớn và các sàn thương mại điện tử nội địa Trung Quốc (Douyin, Taobao, JD.com, 1688) thay vì chỉ dừng lại ở các chợ  truyền thống; chợ đầu mối biên giới.

Giới Thiệu Về VietAviation Logistics. Chuyển Phát Nhanh Quốc Tế VietAviation

VietAviation Logistics là đơn vị chuyển phát nhanh quốc tế. Vận chuyển hàng hóa đi Trung Quốc. Gửi hàng đi Trung Quốc. Tư vấn xuất nhập khẩu hàng hóa quốc tế. Tư vấn thủ tục hải quan. Tư vấn dịch vụ nhập khẩu hàng hóa Trung Quốc. Tư vấn hoạt động Thương Mại Điện Tử xuyên biên giới. Cung cấp dịch vụ Logistics tổng hợp; dịch vụ vận tải hàng hóa hàng không. Đại lý vận tải hàng không quốc tế. Dịch vụ vận tải hàng hóa quốc tế.