Trong những năm gần đây, Việt Nam hiện đang là một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, chỉ sau Ấn Độ và Thái Lan. Trong những năm gần đây, thì gạo Việt đã không chỉ có mặt ở các thị trường phổ biến như châu Á và châu Phi. Mà còn từng bước chinh phục các thị trường lớn, nghiêm như Mỹ, Nhật. Vậy hiện tại gạo Việt Nam đang có kim ngạch bao nhiêu. Thủ tục xuất khẩu gạo như thế nào. Bài viết này VietAviation sẽ cung cấp cho khách hàng về thông tin Việt Nam xuất khẩu gạo thứ mấy thế giới. 

I. Việt Nam Xuất Khẩu Gạo Thứ Mấy Thế Giới

Năm 2024, Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu gạo sau Ấn Độ 17 triệu tấn, Thái Lan 10 triệu tấn. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2024. Việt Nam đã đạt kỷ lục cả về sản lượng và giá trị xuất khẩu, khoảng 9 triệu tấn với 5,7 tỷ USD. Giá gạo xuất khẩu gạo bình quân cũng đạt mức cao nhất từ trước tới nay với trên 600 USD/tấn. Giá bình quân xuất khẩu gạo của Việt Nam trong ba năm vừa qua đã có hành trình tăng ấn tượng, tăng tới trên 28%, kéo theo kim ngạch xuất khẩu cũng tăng trưởng hai con số.

Năm 2024, Việt Nam đứng thứ 3 thế giới về xuất khẩu gạo sau Ấn Độ 17 triệu tấn, Thái Lan 10 triệu tấn. Ông Đỗ Hà Nam – Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tập đoàn Intimex – đánh giá, Việt Nam đang tạo dựng ngành hàng lúa gạo với hướng đi khác biệt là tập trung vào gạo thơm, gạo chất lượng cao, giảm dần gạo cấp thấp.

Năm 2024, xuất khẩu gạo lập kỷ lục xuất khẩu 9 triệu tấn năm 2024 nhờ sản xuất, kinh doanh theo nhu cầu thị trường. Về sản xuất, nông dân Việt Nam đang tập trung sản xuất các giống lúa chất lượng cao, được thị trường quốc tế ưa chuộng như Đài Thơm 8, OM 18, các giống ST,… bán được giá, hiệu quả kinh tế cao.

Việt Nam có nhập gạo không? 

Việt Nam cũng nhập rất nhiều gạo giá rẻ từ Ấn Độ, Pakistan… để phục vụ chế biến và tiêu dùng cho phân khúc bình dân. Ngoài ra, còn làm đa dạng nguồn gạo trong nước. Giúp cho người dân có nhiều sự lựa chọn. Ngoài gạo ra, còn có nguồn lúa gạo từ Campuchia. Vì Campuchia nước này chưa có đủ máy móc, hạ tầng nên chưa có đủ lực để làm gạo. Campuchia sẽ xuất lúa, thóc sang Việt Nam.

Nhận định về tình hình xuất khẩu gạo năm 2025, ông Nguyễn Ngọc Nam – Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) dự báo xuất khẩu gạo năm 2025 dự báo sẽ đối diện với nhiều khó khăn như sự trở lại của Ấn Độ, dự báo nước này có thể xuất khẩu 22 triệu tấn, tăng 5 triệu tấn so với năm 2024. 

Về thị trường nhập khẩu, Indonesia, nước nhập khẩu gạo lớn trên thế giới, dự báo sẽ giảm nhập khẩu. Ngoài ra, Trung Quốc đã giảm nhập khẩu gạo rất mạnh trong năm 2024 cũng là điều đáng chú ý.

II. Việt Nam Xuất Khẩu Gạo Sang Nước Nào Là Nhiều Nhất

1.Philippines: $1.75 billion 

Philippines đứng top đầu về lượng nhập gạo của Việt Nam nhiều năm liên tiếp. Sản lượng năm 2023. Gần 3,1 triệu tấn gạo, chiếm khoảng 40% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Lý do là bởi vì Philippines không đủ nguồn gạo nội địa để đảm bảo an ninh lương thực. Gạo Việt Nam thì phù hợp với khẩu vị của người dân, giá cả lại tốt. Có thêm hiệp định thương mại tự do ASEAN – AFTA, giảm thuế nhập khẩu. Gạo Việt Nam tại Philippines chủ yếu là gạo trắng và gạo thơm Jasmine. 

2. Indonesia: $668.82 million

Thị trường Indo có mức nhập khẩu cũng khá mạnh. Do thiếu hụt nguồn cung nội địa và ảnh hưởng của El Nino. Nhờ thị trường Indonesia mà đã đẩy Việt Nam lên vị trí nguồn cung chính thay thế cho Thái Lan và Ấn Độ. Như đầu quý năm 2024, Indo đã trở thành nước đứng số 1

3. China: $543.14 million

Trung Quốc từ lâu đã đối tác của Việt Nam. Dù có chính sách kiểm tra chặt chẽ, siết chặt chất lượng. Nhưng gạo Việt Nam vẫn đủ tiêu chuẩn xuất gạo sang Trung Quốc. Trung Quốc năm 2023 là đối tác lớn thứ 3 của Việt Nam. Xuất khẩu gạo sang Trung Quốc thì phải yêu cầu truy xuất nguồn gốc rõ ràng. 

4. Ivory Coast: $295 million và 5.Ghana: $231 million

Bờ Biển Ngà và Ghân là hai quốc gia tiêu biểu tại châu Phi. Các quốc gia này chủ yếu nhập gạo trắng, giá thành rẻ. Để đáp ứng nhu cầu dân số đông với giá cạnh tranh. Tiếp theo là các quốc gia khác như. Malaysia: $215.88 million, Singapore: $74.6 million, Hong Kong: $39.09 million, USA: $30.78 million, Australia: $30.02 million. 

III. Các Loại Gạo Việt Nam Xuất Khẩu Chủ Lực

1.Gạo thơm cao cấp (Premium Fragrant Rice)

Các giống gạo tiêu biểu như ST24, ST25, Jasmin, OM5451. Đặc điểm các loại gạo này là hạt dài, trắng trong, thơm nhẹ, dẻo vừa. Các loại gạo bình thường Trung Quốc có thể sản xuất được tại thị trường nội địa. Tuy nhiên đối với các loại gạo đặc sản của từng nước thì Trung Quốc cũng cần phải nhập khẩu. Thị trường Trung Quốc ưa chuộng do phù hợp với các món ăn cao cấp và khẩu vị miền Nam, Đông Trung Quốc. 

2. Gạo trắng hạt dài (Long Grain White Rice)

Các giống phổ biến IR50404, OM4900, OM6976. Đặc điểm gạo này là dạt dài, mềm, giá thành rẻ. Thích hợp dùng cho thị trường đại trà, dùng trong nhà hàng, bếp ăn công nghiệp tại Trung Quốc. 

3. Gạo Japonica (gạo hạt tròn, ngắn)

Chủ yếu là từ vùng đồng bằng sông Hồng. Được tiêu thụ tại các tỉnh phía Bắc Trung Quốc, nơi có khẩu vị thích ăn cơm mềm, dẻo nhiều. 

4. Gạo lứt, gạo hữu cơ (Organic, Brown Rice)

Chính thì sẽ phục vụ cho thị trường cao cấp, người tiêu dùng quan tấm đến sức khoẻ. Yêu cầu nghiêm ngặt về quy trình sản xuất, chứng nhận hữu cơ, kiểm soát dư lượng thuốc BVTV.

IV. Mã HS Code Của Các Loại Gạo

V. Các Tỉnh Xuất Khẩu Gạo Nhiều Nhất Ở Việt Nam 

Đồng bằng sông Cửu Long hiện có 97 doanh nghiệp đủ điều kiện xuất khẩu gạo thuộc 10 tỉnh, thành phố trong vùng. Theo số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương, tính đến 3/10/2024 Việt Nam có 163 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xuất khẩu gạo. TP HCM là địa phương có số lượng nhiều nhất với 38 doanh nghiệp.

Ở phí Bắc thì Hà Nội là địa phương dẫn đầu toàn vùng Đồng bằng sông Hồng với số lượng là 10 doanh nghiệp. Đứng sau là Thái Bình với 4 doanh nghiệp, Hưng Yên với 2 doanh nghiệp và Hà Nam với một doanh nghiệp.

VI. Xuất Khẩu Bằng Đường Chính Ngạch Và Tiểu Ngạch

1. Vận Chuyển Chính Ngạch

Đây là phương thức vận chuyển hợp pháp, đảm bảo đầy đủ giấy tờ hải quan và thuế nhập khẩu. Hàng hóa được vận chuyển thông qua đường bộ, đường biển hoặc đường hàng không. Xuất khẩu gạo thường sẽ đi hàng chính ngạch, vì mỗi lần hàng đi có thể lên đến vài tấn.

Với chính ngạch, hàng hóa được bảo vệ tốt hơn, vận chuyển ổn định và minh bạch, tuy nhiên chi phí có thể cao hơn so với các phương thức khác. Ưu điểm của phương thức này là đảm bảo hàng hóa được bảo vệ, giao hàng ổn định, minh bạch nhưng chi phí thường cao hơn.

2. Vận Chuyển Tiểu Ngạch

Phương thức này phù hợp với hàng hóa có giá trị thấp, trọng lượng nhỏ và không yêu cầu thủ tục nhập khẩu phức tạp. Hàng hóa được vận chuyển qua các đơn vị trung gian với chi phí thấp hơn. Tuy nhiên thời gian giao hàng có thể linh động hơn và có rủi ro cao hơn so với chính ngạch. 

Số lượng hàng hoá sẽ dao động 100-400kg, cũng rất lớn dành cho đường tiểu ngạch. Nhưng cũng vận chưa đủ để có thể vận chuyển chính ngạch và có lời. Vì vận chuyển chính ngạch chỉ có lời khi số lượng hàng hoá lớn, sẽ bù vào tiền vận chuyển. Nếu hàng hoá nhỏ mà muốn đi chính ngạch sẽ đội giá lên rất nhiều. 

VII. Vận Chuyển Gạo Bằng Nhiều Cách

Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, các phương thức vận chuyển hàng hóa đi Trung Quốc đã được tối ưu với ba lựa chọn phổ biến: đường biển, đường hàng không và đường bộ. Mỗi phương thức có ưu nhược điểm riêng, phù hợp với từng loại hàng hóa và nhu cầu khác nhau.

1. Vận Chuyển Đường Biển

Vận chuyển hàng hoá bằng đường biển sẽ là lựa chọn phù hợp đối với hàng hóa có khối lượng lớn. Hàng cồng kềnh như máy móc, thiết bị công nghiệp hoặc nguyên liệu sản xuất. Và không yêu cầu thời gian giao hàng gấp rút. Chi phí vận chuyển thấp hơn so với đường không hay đường bộ. Tuy nhiên, thời gian vận chuyển cũng sẽ dài hơn. Thường thì sẽ kéo dài từ 15-20 ngày, và phụ thuộc vào lịch trình tàu biển cũng như thủ tục hải quan. Để xuất khẩu gạo đi Trung Quốc thì đường biển sẽ là chủ yếu. Phù hợp với các tỉnh Trung Quốc mà có cảng biển. Ngoài ra vận chuyển đường biến còn tới các nước khác như Mỹ, Hàn, Nhật,..

2. Vận Chuyển Đường Hàng Không

Vận chuyển bằng đường hàng không sẽ thích hợp đối với các mặt hàng có giá trị cao như điện thoại, máy tính, mỹ phẩm, dược phẩm. Ví dụ như gạo thì sẽ là các loại gạo mẫu thử. Gửi đi mẫu vài kg cho nhà nhập khẩu bên nước ngoài xem thử, nếu được sẽ nhập khẩu lô lớn.

Và cần giao nhanh tới tay người nhận. Lợi ích của việc vận chuyển bằng đường hàng không đó chính là thời gian vận chuyển nhanh (từ 5-7 ngày). Tuy nhiên, chi phí cao hơn và có giới hạn về trọng lượng hàng hóa.

3. Vận Chuyển Đường Bộ

Vận chuyển bằng đường bộ là phương án tối ưu, cân bằng được giữa tốc độ và chi phí, đặc biệt phù hợp với hàng tiêu dùng phổ thông, quần áo, linh kiện điện tử và hàng hóa cần giao nhanh. Vận chuyển bằng đường bộ thì thời gian giao hàng từ 3-10 ngày, phương thức này linh hoạt nhưng có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng giao thông và thủ tục thông quan biên giới. Vận chuyển đường bộ phù hợp các nước gần như Lào, Campuchia, Trung Quốc,..

VIII. Thủ Tục Xuất Khẩu Gạo Đi Nước Ngoài

Muốn xuất khẩu gạo đi nước ngoài, trước hết phải xin được giấy phép hoạt động. Theo Nghị định 107/2018/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 103/2021/NĐ-CP), doanh nghiệp muốn xuất khẩu gạo phải đáp ứng. 

(1)Có ít nhất 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kho chứa thóc, gạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành theo quy định của Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật;

(2) Có ít nhất 01 cơ sở xay, xát hoặc cơ sở chế biến thóc, gạo phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kho chứa và cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo do cơ quan có thẩm quyền ban hành theo quy định của Luật tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

(3)   tổ chức có thẩm quyền hoặc chứng thư giám định gạo xuất khẩu do tổ chức giám định cấp theo quy định của pháp luật về việc sản phẩm gạo xuất khẩu phù hợp với các tiêu chí, phương pháp xác định do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế hướng dẫn theo quy định tại điểm đ khoản 2, khoản 3 Điều 22 Nghị định này.

(4) Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và cơ quan liên quan tổ chức hậu kiểm kho chứa, cơ sở xay, xát, chế biến thóc, gạo để đáp ứng điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo trên địa bàn của thương nhân sau khi thương nhân được cấp Giấy chứng nhận

Chuẩn bị hồ sơ hải quan xuất khẩu gạo

+ Hợp đồng xuất khẩu (Sales Contract)

+ Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice)

+ Phiếu đóng gói (Packing List)

+ Tờ khai hải quan xuất khẩu điện tử

+ Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Phytosanitary Certificate) – bắt buộc đối với nhiều thị trường (Trung Quốc, EU…)

+ Giấy chứng nhận chất lượng, xuất xứ (CO, CQ) – theo yêu cầu của đối tác

+ Giấy phép kinh doanh xuất khẩu gạo (nếu chưa miễn)

IX. Liên Hệ Ngay Với VietAviation Để Xuất Khẩu Gạo Sang Nước Ngoài

1. VietAviation tự tin có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực logistic. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, nhiệt tình. Am hiểu kỹ càng từng khâu để hỗ trợ cho quý khách trong trường hợp gặp khó khăn.
2. Dịch vụ hỗ trợ toàn diện của VietAviation tự tin giải quyết mọi thắc mắc của quý khách. Tư vấn chiến lược xuất nhập khẩu toàn diện để giúp khách hàng tối ưu chi phí lợi nhuận. Hỗ trợ đăng kí giấy phép, kiểm định chuyên ngành, chứng nhận xuất xứ C/O.
3. Hỗ trợ thủ tục hải quan nhanh chóng giúp khách hàng tiết kiệm thời gian. VietAviation tự tin mạng lưới đối tác rộng rãi do đã hoạt động nhiều năm trong lĩnh vực vận chuyển logistic toàn cầu. 

Nếu quý khách có nhu cầu mong muốn được tư vấn dịch vụ xuất nhập khẩu. Liên hệ với VietAviation để nhận ngay ưu đãi sớm nhất! 

Xem thêm các bài viết:

Thủ Tục Hải Quan Cho Hàng Hoá Xuất Nhập Khẩu

Hải Quan Vận Chuyển Hàng Hoá Trung Quốc Về Việt Nam 

Chuyển Phát Nhanh Đi Trung Quốc

Bảng Giá Chuyển Phát Nhanh Gửi Hàng Đi Trung Quốc 

Bảng Giá Cước Vận Chuyển Hàng Việt Trung